ชุดโครงการ บทบาทและการดำรงอยู่ของ “โนรา”
ในพื้นที่อำเภอท่าศาลา อำเภอสิชล อำเภอขนอม จังหวัดนครศรีธรรมราช

โครงการย่อยที่ 1 ศึกษาวิเคราะห์บทบาทและการดำรงอยู่ของ “โนรา” ในพื้นที่อำเภอท่าศาลา  อำเภอสิชล อำเภอขนอม จังหวัดนครศรีธรรมราช

โครงการย่อยที่ 2 สำรวจและจัดทำแผนที่ทางวัฒนธรรมข้อมูลศิลปินโนรา ในพื้นที่ อำเภอท่าศาลา อำเภอสิชล อำเภอขนอม จังหวัดนครศรีธรรมราช

โครงการย่อยที่ 3 ออกแบบสื่อสร้างสรรค์สารคดี : บทบาทและการดำรงอยู่ของ “โนรา” ในพื้นที่อำเภอท่าศาลา  อำเภอสิชล  อำเภอขนอม จังหวัดนครศรีธรรมราช

หลักการและเหตุผล

องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือ UNESCO ได้ประกาศขึ้นทะเบียน “โนรา” ภายใต้ชื่อ Nora, Dance Drama in Southern Thailand ให้เป็นมรดกโลกด้านภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ (Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity) (UNESCO, 2021) เนื่องจากการแสดงโนราเป็นแนวปฏิบัติของชุมชนที่มีความสำคัญทางวัฒนธรรมและสังคมอย่างลึกซึ้งสำหรับคนภาคใต้ของประเทศไทยที่มีอายุกว่า 500 ปี ผ่านการแสดงที่ใช้ภาษาถิ่น ดนตรี และวรรณกรรม เพื่อเสริมสร้างชีวิตทางวัฒนธรรมและความผูกพันทางสังคมในชุมชนท้องถิ่น ซึ่งได้รับการเผยแพร่และสานต่อในชุมชน งานวัดและกิจกรรมทางวัฒนธรรมต่าง ๆ และถ่ายทอดผ่านการฝึกอบรมจากผู้เชี่ยวชาญในชุมชน และสถาบันการศึกษา มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ให้ความสำคัญกับอนุรักษ์ส่งเสริมศิลปะและวัฒนธรรมซึ่งมีการระบุไว้ในแผนยุทธศาสตร์ 20 ปี (พ.ศ.2561-2580) มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ (มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์, 2560) และได้มีการจัดตั้งศูนย์ส่งเสริมวัฒนธรรมและการกีฬา (มหาวิทยาลัยวลักษณ์, 2565) เพื่อขับเคลื่อนนโยบายด้านการทำนุบำรุงศิลปะและวัฒนธรรม

ศูนย์ส่งเสริมวัฒนธรรมและการกีฬาได้ดำเนินงานขับเคลื่อนและยกระดับการขับเคลื่อนและการอนุรักษ์ส่งเสริมศิลปะการแสดงโนรามาอย่างต่อเนื่อง ในปี พ.ศ. 2559-2562 ได้จัดการฝึกอบรมโนราให้กับเยาวชน ต่อมาในปี พ.ศ. 2563 ได้ดำเนินการจัดทำมาตรฐานหลักสูตรจัดการฝึกอบรมโนราสำหรับเยาวชนจำนวน 4 หลักสูตร ประกอบด้วยหลักสูตรการนำโนรา หลักสูตรดนตรีดนตรีโนรา หลักสูตรร้องกลอนโนรา และหลักสูตรพรานโนรา ในปี พ.ศ. 2564 ได้พัฒนาหลักสูตรในรูปแบบออนไลน์ ในปี พ.ศ. 2565 จัดประกวดการแสดงโนราออนไลน์ สำหรับเยาวชนที่ผ่านการฝึกอบรมหลักสูตรโนราออนไลน์ ในปี พ.ศ. 2566 มีโครงการจัดการจัดทำหนังเรื่องโนราศาสตร์ศิลป์ ถิ่นใต้ มรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ในรูปแบบ E-Book เพื่อให้สามารถเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายในสังคมดิจิทัล

ใน ปี พ.ศ. 2567 ศูนย์ส่งเสริมวัฒนธรรมและการกีฬามีเป้าหมายในการสร้างเครือข่ายโนราเพื่อให้มหาวิทยาลัยเป็นศูนย์กลางของโนรา (NORA HUB) ผ่านการวิเคราะห์ในมิติของ บทบาทและการดำรงอยู่ของ “โนรา” ในพื้นที่อำเภอท่าศาลา อำเภอสิชล อำเภอขนอม จังหวัดนครศรีธรรมราช

วัตถุประสงค์ของโครงการ

1. เพื่อสนองพระราชดำริ โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ อพ.สธ. ตามแผนแม่บท อพ.สธ. ระยะที่ 5 ปีทีเจ็ด (ตุลาคม 2564 – กันยายน 2569) 
 
2. เพื่อศึกษาวิเคราะห์บทบาทและการดำรงอยู่ของ “โนรา” ในพื้นที่อำเภอท่าศาลา อำเภอสิชล อำเภอขนอม จังหวัดนครศรีธรรมราช
 
3. สำรวจและจัดทำแผนที่ทางวัฒนธรรมข้อมูลศิลปินโนรา ในพื้นที่ อำเภอท่าศาลา อำเภอสิชล อำเภอขนอม จังหวัดนครศรีธรรมราช
 
4. ออกแบบสื่อสร้างสรรค์สารคดี : บทบาทและการดำรงอยู่ของ “โนรา”  ในพื้นที่ อำเภอท่าศาลา อำเภอสิชล อำเภอขนอม จังหวัดนครศรีธรรมราช

วิธีดำเนินการ

ดำเนินการโดยใช้กลไกของการอนุรักษ์ส่งเสริมให้เยาวชนมีทักษะการแสดงโนราโดยยึดพื้นที่เป็นหลัก (Area Approach) เป็นการใช้กลไกการทำงานที่ขับเคลื่อนงาน ทั้งการพัฒนาแบบรายบุคคล (Individual Approach) การพัฒนาแบบกลุ่ม (Group Approach) และการบริหารจัดการศูนย์ฝึกโนราผ่านกลุ่มเครือข่าย (Commodity Approach) โดยมุ่งหวังให้เกิดผลสำเร็จของงาน มีกระบวนการ ในการบูรณาการที่ชัดเจน และมีการพัฒนากลไกการทำงานส่งเสริมการอนุรักษ์ส่งเสริมให้เยาวชนมีทักษะการแสดงโนราอย่างยั่งยืน

พื้นที่ดำเนินโครงการ

(พื้นที่บริการ ศูนย์ประสานงาน  อพ.สธ.มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์)จังหวัดนครศรีธรรมราช  จำนวน 3 อำเภอ ประกอบด้วย 
1. อำเภอท่าศาลา
2 .อำเภอสิชล
3 .อำเภอขนอม

หน่วยงานที่รับผิดชอบ

ศูนย์ส่งเสริมวัฒนธรรมและการกีฬา มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์